Hệ thống tiền tệ – Tiền bao nhiêu tuổi?

1
580

 

Chúng ta thường không thoải mái khi nói về tiền bạc. Trên thực tế, thật đáng ngạc nhiên rằng tiền không phải là một phần của hệ thống giáo dục ở hầu hết các quốc gia. Nhưng những đứa trẻ lại có những câu hỏi rất hay về tiền, nhưng hầu hết các bậc phụ huynh thường không thể trả lời những câu hỏi như thế ví dụ như “Mẹ ơi, tiền là gì, tại sao phải có nhiều tiền, tại sao mọi người không có nhiều tiền hơn?”

Làm sao chúng ta có thể nói nó hãy nghiên cứu về lạm phát đây?

Chúng ta không thảo luận về tiền. Đó là chủ đề hoàn toàn cấm kỵ. Tất cả mọi người đều giả vờ rằng mình không thật sự quan tâm đến tiền, chúng ta nói về những ước mơ và hoài bão cao hơn, bởi tiền là một chủ đề không trong sạch!

Để bắt đầu bài viết này, tôi xin mạng phép hỏi bạn đọc rằng

Nếu xem tiền là một công nghệ, một hệ thống công nghệ mà nền văn minh của nhân loại đã phát minh ra, thì công nghệ này bao nhiêu tuổi rồi?

Có thể có câu trả lời rằng tiền đã 400 tuổi, 1.000 tuổi hay 2.000 hay 10.000 tuổi. Tôi cũng không biết tiền bao nhiêu tuổi luôn :v. Sở dĩ tôi nghĩ một phần chúng ta không biết bởi vì chúng ta chưa phát hiện ra một nền văn minh nào cổ xưa đến mức không cần đồng tiền. Chúng ta chỉ biết tiền bằng tuổi với nền văn minh.

Chúng ta chỉ biết tiền bằng tuổi với nền văn minh.

Và tiền ra đời trước chữ viết đó hẳn phải là sự ngạc nhiên đối với hầu hết mọi người, bởi vì khi nhìn vào những phát hiện khảo cổ học về chữ viết, tôi thấy rằng có nhiều chữ tượng hình, và khi nhìn lại những hình thái chữ viết cổ xưa tôi thật sự cảm thấy rất bất ngờ.

Tất cả các văn bản tìm thấy, các hình thức đầu tiên đều là sổ cái. Người cổ đại viết về tiền bạc. Bởi vì tiền được ra đời trước chữ viết.

Tiền là quyền lực.

Tiền là quyền lực

Ở mức độ rất cơ bản, chúng ta có thể hiểu điều đó như sau theo luận lý của Tiến sĩ Nguyễn Quang Vũ:

“Không ai biết điều này rõ hơn các vị Vua của thế giới cổ đại. Đó là lý do vì sao họ chiếm lĩnh và độc quyền trong lĩnh vực tiền tệ từ xưa. Họ tạo ra đồng xu từ kim loại, trả lương lính tráng bằng xu này. Lính tráng đi chợ búa và thanh toán bằng xu này và chính đám lính tráng đó được gửi tới các chủ doanh nghiệp với một thông điệp duy nhất: “Trả thuế bằng xu này nếu không bọn tao sẽ xẻ thịt mày”.

Đó chính là lịch sử tiền tệ của nhân loại, tóm gọn trong vài câu. Thâu tóm độc quyền tiền tệ bằng bạo lực. Vì thế, bất cứ khi nào, có một nhóm nào có ý định tạo ra đồng tiền của riêng nhóm mình, đều lập tức bị thịt, bằng mọi giá. Lý do đơn giản là, một khi quyền lực là tập trung, thì sự tiêu diệt thật dễ dàng. Chỉ cần bạo lực, chặt đầu con rắn 1 đầu thì nó sẽ chết.

Đó chính là điều xảy ra với e-gold năm 2008, khi e-gold nỗ lực tạo ra một loại tiền tệ song song với tiền tệ chính. Tung ra năm 1996, tới 2004, số tài khoản lên tới nửa triệu, tới 2008, tổng số tiền lưu chuyển đã lên tới 2 tỷ đô la. Đó là khi chính phủ Mỹ tấn công toàn bộ hệ thống và 4 lãnh đạo của hệ thống e-gold, tiêu diệt họ bằng án rửa tiền và án chuyển tiền bất hợp pháp. Án này giết chết toàn bộ hệ thống e-gold, khiến cả 4 nhà sáng lập phá sản lập tức. Từ nào đọng lại sau án này?

Đó là từ “Không được phép” (Unlicensed).

Và quyền lực để tạo ra Giấy phép, là sự độc quyền.

Các vị Vua cổ đại và các chính quyền ngày nay, đều biết rõ Quy tắc Vàng. Nắm được tiền tệ là khống chế thế giới. Lịch sử đã chứng minh điều này từ nhiều ngàn năm trước. Không phải tự nhiên mà Tần Thủy Hoàng (260-210 trước Thiên chúa giáng sinh), ngay sau khi thống nhất Trung Hoa cổ đại, lập tức phá hủy toàn bộ tiền tệ của tất cả các quốc gia mà mình chiếm đoạt và cho ra đời tiền tệ mới. Đó là khi quy tắc Vàng ra đời: tiêu diệt tất cả tiền tệ, tạo ra loại tiền tệ thống trị tất cả, và dùng bạo lực kinh hoàng nhất để giữ vững sự độc quyền đó dù bằng biển máu.

Bởi vì, dù là bất cứ hệ thống nào, thì cũng trở nên vô dụng với bạo lực kinh hoàng.

Trừ một hệ thống duy nhất. The Hydra. Con rắn nhiều đầu.

Trong hệ thống phi tập trung, rắn có nhiều đầu. Cứ một đầu chặt xuống, hai đầu mọc ra. Và như thế, bất tử.”

Các hình thức trao đổi gía trị của tiền được diễn tả bằng nhiều hình thức, đầu tiên chúng ta bắt đầu với hình thái từ hàng đổi hàng đến các kim loại quý

Hình thái đầu tiên của tiền tệ là trao đổi những thứ không ăn được ví dụ như lông vũ, hạt, một thứ đồ vật màu sắc…khi đó tiền mang trạng thái trừu tượng. Hình thức phổ biến lúc này vẫn là sử dụng kim loại quý để trao đổi vì nó hội tụ nhiều đặc điểm như sau: khí tìm, dễ vận chuyển,…

Hình thái thứ 2 là quá trình chuyển tiếp giữa kim loại quý đến giấy.

Người ta đưa ra những ý tưởng tuyệt vời về hình thức mới của tiền tệ như thế này:

Nếu tôi gửi vàng cho ông A, A đưa tôi một mảnh giấy và nói rằng tôi có vàng trong kho tiền đáng tin cậy của A. Sau đó thay vì ôm một đống vàng giao dịch, tôi có thể sử dụng một mảnh giấy, đơn giản và tiện sử dụng bất kì lúc nào.

Trong mọi bước tiến về công nghệ tiền tôi nghĩ rằng đây là khoảnh khắc hoài nghi lớn nhất trong lịch sử nền văn minh nhân loại. Đối với nhiều người ho cho rằng hình thức này gây tranh cãi và thực sự không xứng đáng được tin cậy và sử dụng thay vì giao dịch bằng vàng ròng. Đấy, kết quả là bạn vẫn cầm biên lai cầm đồ thôi :v.

Điều đó cũng xảy ra trong giai đoạn hiện tại đối với bitcoin? Người ta cũng đang trong trạng thái hoảng sợ đấy. Hãy thử tượng tưởng xem người ta lúc đó đã hoảng sợ ra sau khi thay vì trao đổi bằng vàng, họ sẽ trao đổi bằng các mảnh giấy. Đối với khá nhiều người, điều này thật không tưởng. Rõ ràng là tờ giấy này không có giá trị thực tế nào. Và bạn có tin không, phải mất khoảng 400 năm để giấy, với tư cách là tiền, được chấp nhận rộng rãi. Đó thật sự là một khoảnh khắc đột phá lớn.

Hình thái thứ 3 của tiền cách đây khoảng 60 năm, lúc đó bắt đầu xuất hiện những tấm thẻ nhựa. Ví của bạn bây giờ cũng đầy thẻ nhựa, xem nào chúng ta có thẻ ngân hàng, thẻ tín dụng, thẻ giảm giá tại siêu thị…tất tần tật những thứ phiền phức ngay trong ví của bạn.

Hình thái thứ 4 của tiền tệ chính là thứ mà tôi quan tâm nhất, đó là thời khắc chuyển tiếp từ nhựa đến bitcoin.

Tôi đã cố gắng giải thích với rất nhiều bạn rồi, và cũng nhiều lần bitcoin không phải là tiền kỹ thuật số. Bạn đọc sẽ khá ngạc nhiên vì điều này bởi hằng ngày bạn hay quen người ta gọi bitcoin là tiền kỹ thuật số nên khái niệm này vẫn còn khá mới. Thật ra, trước khi bitcoin xuất hiện, bạn đã sử dụng tiền kỷ thuật số rồi. Mọi người có tài khoản ngân hàng, các tài khoản ngân hàng này lại là những cuốn sổ cái kỹ thuật số. Nhờ vào sự trợ giúp của điện tử bạn có thể thực hiện thanh toán bằng 4-5 bước một cách dễ dàng.

Hình thức của Kỷ nguyên vận hành bằng giao thức. Lấy mạng làm trung tâm.

Bitcoin không tồn tại trong chân không. Nó đang diễn ra vào một thời điểm trong lịch sử mà tại đó chúng ta đang được chứng kiến một sự biến đổi của nhiều thể chế xã hội cơ bản. Sự biến đổi đó là đại kỷ nguyên lấy mạng làm trung tâm.

Điều đó có nghĩa là nó tồn tại mà không cần liên quan đến bối cảnh thể chế hoặc nền tảng, ngân hàng hay thậm chí là giáo dục.

Nói một chút về 2 kiến trúc cơ bản của tiền.

1/ Kiến trúc ngang hàng

Bitcoin đã tạo ra sân chơi để mỗi người tham gia bitcoin đều giao tiếp ở mức độ bình đẳng ngang nhau, không có nút mạng nào thật sự đặc biệt, không có quyền lực nào tập trung, tất cả các nút mạng là ngang nhau nó không giống với tất cả những gì chúng ta thường hay sử dụng, có một tài khoản Facebook – bạn không sử dụng giao thức nào cả. Đó đơn giản là một phiên đăng nhập và bị kiểm soát bởi Facebook, đó được gọi là kiến trúc chủ khách.

2/ Kiến trúc chủ khách

Nhiều người có tiền trong ngân hàng và nghĩ rằng mình đang sở hữu tiền. Đặc quyền của bạn khi cho ngân hàng vay tiền là bạn sẽ nhận được lãi suất thật tuyệt vời ở mức 0,00001% mỗi năm và cho người khác vay lại với lãi suất ngất ngưỡng 24.99%/năm

Đây được hiểu như mối quan hệ chủ khách. Bởi vì số tiền đó chỉ tồn tại dưới dại hình thức một khoản nợ trong một sổ cái mà bạn không có quyền kiểm soát. Chán đời thế cơ đấy!!

KIẾN TRÚC CLIENT-SERVER

Bitcoin, sự biến đổi tất yếu của tiền

Phát minh kỳ diệu này đã làm thay đổi công nghệ lâu đời nhất trong nền văn minh của chúng ta. Bitcoin đã tạo ra nơi mà tất cả mọi người tham gia đều bình đẳng, nơi mà giao dịch không có trạng thái hay bối cảnh nào khác ngoại trừ việc tuân thủ nhưng quy tắc đồng thuận của mạng mà không ai có quyền kiểm soát, nơi tiền của bạn là của bạn. Bạn kiểm soát tiền hoàn toàn thông qua chữ ký điện tử và không ai có quyền tịch thu hay đóng băng tiền của bạn.

Đó là hệ thống xử lí tức thời, hoàn toàn xuyên quốc gia và không ranh giới. Chúng ta chưa có hệ thống tiền tệ như vậy trước đây. Đó là hệ thống giao dịch với tốc độ ánh sáng, một hệ thống mà bất kỳ ai trên thế giới đều có quyền tham gia với những thiết bị kết nối mạng Internet bằng một cái chạm.

Technium – Nguyên tố công nghệ

Điều này tượng trưng cho sự đổi mới về công nghệ khiến nhiều đại gia cũ cảm thấy hoảng sợ, vì đó quả thực là sự biến đổi triệt để của tiền tệ cho tới thời điểm hiện tại. Họ sẽ nói với bạn rằng bitcoin chỉ dành cho bọn tội phạm. Họ nói bạn đang bị lừa. Nhưng thật sự ra họ sợ rằng tất cả chúng ta rồi sẽ sử dụng bitcoin. Họ sợ rằng quyền lực số (cụ thể là bitcoin) mà chúng ta đang nắm giữ có khả năng thay thế cách vận hành tập trung của loài người cũ.

Như lời khẳng định của Daniel Jefffies:

“Quyền lực này, nay đã có cơ hội trở về với người chủ thực sự. Người dân – nhân loại.

Chưa có ai từng tạo ra một hệ thống tiền tệ mà chúng ta thực sự cần thiết như vậy. Điều chúng ta thực sự cần là một phương pháp, một con đường, một nút bấm để khởi động lại toàn bộ trò chơi tiền tệ của nhân loại. Chúng ta hiện đang bỏ lỡ mất quyền lực thật sự của tạo vật mà Satoshi đã làm ra: Phân phối tiền tệ. Hệ thống của Satoshi là hệ thống đầu tiên thực sự biến việc phân phối và vận chuyển tiền toàn cầu trở thành trò chơi hệ thống, và tăng trưởng đột biến. Hệ thống sẽ tăng trưởng đột biến khi mạng lưới tăng thêm số thành viên tham gia phân phối tiền. Ở thời điểm này, chúng ta chưa tăng số thành viên nhanh được bởi vì những kẻ nắm quyền lực, chính phủ đang tìm mọi cách tiêu diệt, dùng bạo lực để dập tắt. Chúng ta sẽ chờ đợi một vài tín hiệu như khi những đại công ty thông tin như Google hay Amazon tham gia vào mạng lưới này. Khi ấy không còn gì có thể đảo ngược được nữa. Khi ấy bất cứ chính phủ nào cấm tiền tệ ảo, lập tức tại nước đó tiền tệ ảo sẽ xuống đường hầm và vẫn hoạt động như thường trong khi chính phủ đó sẽ thất thu thuế nặng nề. Ngoài ra, các công ty, các nhà đầu tư sẽ rời khỏi đất nước đó ngay lập tức.

Khi ấy, họ đành phải trả lại quyền lực cho người dân, kiểm soát quyền lực tài chính của chính mình. Chẳng còn ai có thể cướp tiền của bạn bằng chính sách in tiền và phân phối tiền không cân bằng được nữa.

Ngoài ra sự tự do của con người lên mức đỉnh cao. Khi mà bạn không còn bị chính quyền kiểm soát và nắm giữ tiền của bạn nữa.

Hãy tưởng tượng. Bạn sống tại một quốc gia bạo lực. Một ngày chiến tranh nổ ra. Nhà cửa, ngân hàng bị tàn phá, bạn bè người thân chết. Chính quyền bị bãi bỏ. Bạn trở thành kẻ vô gia cư, không còn cả tài khoản ngân hàng. Tệ hơn nữa, vì vậy bạn sẽ gặp khó khăn khi khởi tạo lại cuộc sống mới sau chiến tranh.

Nhưng hãy tưởng tượng. Sau chiến tranh, tiền bạn vẫn nằm đó, trong hệ thống blockchain. Chỉ cần mua một cái smartphone phò phạch và download, khởi tạo lại ví tiền của bạn, đưa vào password của bạn và tiền lại trở về. Bạn có thể mua hàng hóa và lại tiếp tục cuộc sống như chiến tranh chưa từng xảy ra.

Vì thế, tiền tệ ảo cho phép chúng ta khống chế được số phận của chính mình một cách tốt đẹp hơn.

Cho tới thời điểm này, tiền tệ tập trung chính là chuỗi xiềng xích cuối cùng với sự tự do của nhân loài.

Cắt bỏ xiềng xích này, chúng ta sẽ tiến tới giai đoạn văn minh hoàn toàn mới mẻ”

 

1 BÌNH LUẬN

  1. Tiền thực sự biết tiến, từ zero, tiền đã biến thành hiện thực qua vỏ sò, lông chim, vàng, tiền và từ từ lại biến trở lại vô hình: thành những kí tự số. Mong rằng tiền sẽ sớm trở lại chức năng chính của nó, là thứ dùng để thực hiện hóa giá trị và lưu trữ thành quả lao động. Mong sự đủ đầy được trao lại cho mỗi con người.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here